Polish (Poland)English (United Kingdom)
Pracownia Semantyki Historycznej

Kierownik pracowni

dr hab. Bożena Sieradzka-Baziur, prof. IJP PAN


Kontakt

Adres: al. Mickiewicza 31 
31-120 Kraków 

tel.: 12 - 632-56-92, w. 229 
fax: 12 - 632-87-13 


email:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Skład pracowni

 

prof. dr hab. Marian Kucała

- dr hab. Bożena Sieradzka-Baziur, prof. IJP PAN

dr Krystyna Data

dr Joanna Duska

mgr Krystyna Kajtoch

mgr Urszula Poprawska

- mgr Dorota Wygaś

 

Zakres badań

Zadaniem pracowni jest opracowanie i wydanie Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego. W sposobie jego opracowania  nawiązano do dotychczasowych osiągnięć leksykograficznych, ale wprowadzono też sporo metodologicznych innowacji: podział artykułów hasłowych na część opisową i materiałową, podawanie w szerokim zakresie łączliwości wyrazowej. W opisach wyszczególnia się użycia przenośne, porównania, rekcję, szeregi, przeciwstawienia, szyk, pozycje rymowe wyrazów. Tom I Słownika (stron 586) ukazał się w 1994 r., tom IV (stron 759) w 2008 r. Opracowanie tomu V (ostatniego) będzie ukończone w 2011 r.

Przykładowe artykuły hasłowe:

obaczyć się rym serce ście

 

 

Dorobek

Słownik polszczyzny Jana Kochanowskiego

redaktor: prof. dr hab. Marian Kucała
autorzy haseł: 
Zofia Bukowiec (od początku)
Dorota Janeczko (od początku)
Krystyna Kajtoch (od początku)
Urszula Poprawska (dołączyła później)
Krystyna Data (dołączyła później)
Bożena Sieradzka-Baziur (dołączyła później)
Joanna Birczyńska-Duska (dołączyła później)
Ireneusz  Bobrowski − okresowo
Maciej Kawka − okresowo 

Kartoteka słownikowa i poszczególne tomy wydawanego słownika  były podstawą prac doktorskich  i artykułów naukowych dotyczących języka Jana Kochanowskiego. Oto wybrane przykłady prac autorstwa członków Pracowni Słownika Jana Kochanowskiego:
J. Birczyńska, Słownik erotyczny Fraszek  Jana Kochanowskiego (w:) Jan Kochanowski i epoka renesansu, pod red. T. Michałowskiej, Warszawa 1984, s. 334-348.
J. Duska, Synonimy i antonimy w polskiej twórczości Jana Kochanowskiego, (praca doktorska w maszynopisie).
K. Data, I jako wyznacznik organizacji tekstu w piśmiennictwie XVI wieku, w: Język-Teoria-Dydaktyka, Rzeszów 1999, s. 45-50.
K.  Data , D. Janeczko, Świat roślin w tekstach Kochanowskiego, w:  Język a kultura t. XVI, Świat roślin w języku i kulturze, Wrocław, 2001. s. 159- 67.
K. Data, Opozycja  homo ― animal w twórczości Jana Kochanowskiego, Język a kultura, t. XV, pod red, A. Dąbrowskiej, Wrocław  2003, s. 201-9.
K.  Data , D. Janeczko Tedy  w opisach leksykograficznych, w: Język polski – wczoraj dziś, jutro …, Kraków 2010, s. 201-208 .
K. Data, Miejsce wyrażeń funkcyjnych w Słowniku polszczyzny Jana Kochanowskiego,  2010,  w druku.
M. Kucała, Nad rymami Kochanowskiego (oznaczanie w drukach samogłosek pochylonych niezgodne z językiem poety), (przedruk w: tegoż) Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków 2000, s. 16-20.
M. Kucała, Rozkaźniki typu prowadz w tekstach Jana Kochanowskiego, (przedruk w: tegoż) Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków 2000, s. 41-46.
M. Kucała, Oboczne postaci i formy wyrazów w utworach Jana Kochanowskiego, (przedruk w: tegoż) Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków 2000, s. 59-65.
M. Kucała, Zagadka składniowa w „Trenach” Kochanowskiego, (przedruk w: tegoż) Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków 2000, s. 148-151.
M. Kucała, Ortografia Kochanowskiego a traktat Parkosza , (przedruk w: tegoż) Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków 2000, s. 223-228.
M. Kucała, Połączenia typu ri w tekstach Jana Kochanowskiego, Poznań 2005, (w: ) Ad perpetuam rei memoriam, Profesorowi Wojciechowi Ryszardowi Rzepce z okazji 65. urodzin, s. 225-229.
B. Sieradzka-Baziur, Pytania retoryczne z utworów Jana Kochanowskiego w funkcji wyrażania emocji, (w: ) Język Teoria-Dydaktyka, materiały 21. konferencji językoznawczej zorganizowanej w Trzcinicy k. Jasła w dniach 27-29 maja 1998 roku, pod red. B. Greszczuk, WSP Rzeszów 1999, s. 265-278.
B. Sieradzka-Baziur,  Językowy obraz serca w polskich utworach Jana Kochanowskiego, (w: ) Uczucia w języku i tekście, t. 14,  pod red. I. Nowakowskiej-Kempnej, A. Dąbrowskiej i J. Anusiewicza, Wrocław 2000, s. 209-231.
B. Sieradzka-Baziur, Składniowe sposoby wyrażania emocji w polskich utworach Jana Kochanowskiego (zdania życzące), (w: ) Poznańskie Spotkania Językoznawcze, t. VII, pod red. Z. Krążyńskiej i Z. Zagórskiego, Poznań 2001, s. 131- 143.
B. Sieradzka-Baziur, Jana Kochanowskiego renesansowy świat uczuć. Analiza językoznawcza, Kraków 2002.

MONOGRAFIE I ARTYKUŁY dotyczące Słownika... autorstwa członków Pracowni Słownika Jana Kochanowskiego
I. Bobrowski, Z. Bukowcowa, D. Janeczkowa, K. Kajtochowa, M. Kawka, M. Kucała, Próbne artykuły hasłowe Słownika dzieł polskich Jana Kochanowskiego, Język Polski LXIV, 1984, s. 304-320.
M. Kucała, Słownik języka Jana Kochanowskiego, Język Polski LXIV, 1984, s. 296-304.
M. Kucała, Z prac nad słownikiem Kochanowskiego, (w:) Jan Kochanowski 1584-1984. Epoka – Twórczość  – Recepcja, t. 1, Lublin 1989, s. 515-522.
(rec.) B. Wyderka, Słownik polszczyzny Jana Kochanowskiego, t. 1, A-H, pod red. M. Kucały, Stylistyka V, 1996, s. 406-408.

Słownik pojęciowy języka staropolskiego

- Bibliografia opracowań dotyczących zapożyczeń (głównie w języku staropolskim)