Polish (Poland)English (United Kingdom)
prof. zw. dr hab. Barbara Czopek-Kopciuch
There are no translations available.

prof. zw. dr hab. Barbara Czopek-Kopciuch

e-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

 

Funkcja

Z-ca Dyrektora ds. Naukowych

 

Obszary badań naukowych

  • zajmuje się głównie: badaniami nad historycznymi i współczesnymi procesami kształtowania się nazw własnych różnych kategorii, zwłaszcza nazw miejscowych, a także nazw osobowych, ich funkcjonowaniem w komunikacji społecznej oraz kontaktami językowymi, przede wszystkim niemiecko-polskimi, odbitymi w nazwach własnych
  • badanie etymologii nazw miejscowych
  • uzupełnianie wiedzy o języku staropolskim dzięki obserwacji nazw własnych
  • wyjaśnianie genezy i etymologii imion i nazwisk, nazw miejscowości (odpowiedzi na listy Polaków z różnych stron świata)
  • opiniowanie nowych nazw, np. nazw osiedli, nazw produktów firmowych
  • popularyzacja wiedzy o nazwach własnych poprzez odczyty dla młodzieży, udział w audycjach radiowych i telewizyjnych

 

Wykształcenie i przebieg pracy naukowej

  • 1985 (grudzień) - doktorat - Instytut Języka Polskiego PAN
  • 1995 (grudzień) - habilitacja - Instytut Języka Polskiego PAN
  • 2008 (styczeń) - nadanie tytułu profesora

 

Publikacje

Monografie:

  1. Nazwy miejscowe dawnej ziemi chełmskiej i bełskiej (w granicach dzisiejszego państwa polskiego), Wrocław 198
  2. Adaptacje niemieckich nazw miejscowych w języku polskim, Kraków 1995
  3. (współautorka) Nazwy miejscowe Polski, t. I (A-B), Kraków 1996, t. II (C-D), Kraków 1997, t. III (E-I), Kraków 1999 , t. IV (J-Kn), Kraków 2001, t. V (Ko-Ky), Kraków 2003, t. VI (L-Ma), Kraków 2005, t. VII (Mą –N), Kraków 2008 (autorka 3.000 haseł sygnowanych inicjałem BCz; autorka haseł opracowanych do dalszych tomów słownika)
  4. (współautorka), Mały słownik odmiany nazw własnych, Kraków 2002 (część dotycząca odmiany nazw geograficznych i firmowych).
  5. Nazwiska polskie w Zagłębiu Ruhry, Kraków 2004
  6. (współautorka) Lexicon den Familiennamen polnischer Herkunft im Ruhrgebiet , t. I (A-L), Kraków, 2006 (tom II w druku) (autorka ponad 13 tysięcy haseł słownikowych: litery A, B, C, E, K, Q, S oraz artykułów dotyczących języka Polaków w Zagłębiu Ruhry, cech gwarowych oraz sposobów adaptacji nazwisk do języka niemieckiego w części wstępnej Słownika)

Artykuły:

  1. Przymiotniki na -alny, -arny w historii języka polskiego na tle słowiańskim, Polonica IV, 1978, s. 203-214.
  2. Apelatyw majdan w toponimii polskiej, Onomastica XXIX, 1984, s. 69-86.
  3. Nazwy miejscowe od nazw wodnych w dorzeczu Bugu na pograniczu polsko-ukraińskim i polsko-białoruskim, Belarusskaja onomastika, Minsk 1985, s. 81-87.
  4. The Ukrainian Influences in the Place Names along the Border of the Eastern Part of Poland. PICOS 15 Resumees, 1984, 41; też PICOS 15, 1985, T. 5, 25-31 (Mikrofilm).
  5. Ukraińskie wpływy językowe w nazwach dawnej ziemi chełmskiej i bełskiej, Formacje hybrydalne w językach w językach słowiańskich, Lublin 1986, s. 137-144.
  6. Personennamen in den Ortsnamen deutscher Herkunft auf dem Gebiet Polens. PICOS 18, 1993, druk Tübingen 1999, 311-320.
  7. (wspólnie z E. Rymarem), Nazwy młynów i osad młyńskich na terenie dawnej Nowej Marchii, OSG, XVIII (1993), s. 61-115.
  8. Das frühmittelalterliche Kraków als städtisches Zentrum der Fürstenmacht - im Lichte der Ortsnamen, Burg-Burgstadt-Stadt, Berlin 1994, 10-20.
  9. (wspólnie z E. Rymarem), Anojkonimy na terenie dawnej Nowej Marchii, OSG XX (1996), 13-100.
  10. Nazwy miejscowe Polski, Działalność naukowa PAN (Wybrane zagadnienia), Warszawa 1996, s. 17.
  11. Badania onomastyczne w Polsce (1990-96), Acta Onomastica, Ročnik XXXVII, Praha 1996, s. 36-46.
  12. Przynależność językowa Nowej Marchii w świetle danych toponomastyki, /w:/ Onomastyka i Dialektologia, Warszawa 1997, 55-65
  13. (wspólnie z J. Dumą) Zum Verhältnis von Orts- und Gewässernamen im Gebiet um Stettin, OSG (Onomastica Slavogermanica) XXIII, 1998, 239-252.
  14. Onymische Interferenz als die Methode der Untersuchungen den Namen auf den ethnischgemischten Grenzgebieten, PICOS 19, Aberdeen 1998, t. II, 66-73.
  15. Ortsnamen auf -burg in slavischen Laendern, /w:/ Florilegium Linguisticum. festschrift fuer Wolfgang P. Schmid zum 70. Geburtstag, Franffurt a.Main 1999, 55-63
  16. Jeszcze o nazwach miejscowych na -owy. /w:/ Studia i Materiały Polonistyczne, t. IV, Piotrków Trybunalski 1999, 271-276.
  17. Elementy niemieckie w nazewnictwie miejscowym Polski południowo-wschodniej [w:] Kontakty językowe polszczyzny na pograniczu wschodnim. Prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Riegerowi, Warszawa 2000, 47-53
  18. Nazwy miejscowe Rachanie, Uchanie - dzierżawcze czy rodowe?, XII OKO, Toponimia i oronimia, Kraków 2001, s. 113-124.
  19. Fremde Ortsnamen in Polnischen Texten, Biblioteca Filoloxica Galega/Instituto da Lingua Galega, ICOS XX, Santiago 1999, druk A Coruna 2002, 821-828 (CD-ROM).
  20. Holländische Siedlungsbewegung und Ortsnamen Holendry in Polen, [w:] Sprachkontakte. Niederländisch, deutsch und Slawisch östlich von Elbe und Saale, hrsg. von D. Stellmacher, Frankfurt am Main 2004, s. 323-336.
  21. Nick - nowa kategoria antroponimiczna? [w:] Współczesne odmiany języka narodowego, Łódź 2004, s. 106-111.
  22. Namen der Länder und Nationalitäten. Geschichte und Gegenwart. (Bemerkungen über Wortbildungsstruktur), [w:] Völkernamen-Ländernamen - Landschaftsnamen. Onomastica Lipsiensia, Leipzig 2004, s.129-139.
  23. Stanisław Frycie okiem językoznawcy widziany [w:] W kręgu literatury i języka, red. A. Grochulska, Piotrków Trybunalski 2005, s. 15-20.
  24. Nazwiska od przezwisk dwuczłonowych w Zagłębiu Ruhry, [w:] Munuscula linguistica in honorem Alexandrae Cieślikowa oblata, Kraków 2006, s. 143-155.
  25. Polnische Namen in Deutschland (am Beispiel des Ruhrgebietes),[w:] Proceedings of the XXI International Congress of Onomastic Sciences, t. III, Uppsala 2007, 82-88.
  26. Nick - eine neue Antroponymie Kategorie? (w druku PICOS XXII - Piza).
  27. Nazwiska polskie w Zagłębiu Ruhry a nazwiska w Polsce, Onomastica L, 243-254
  28. O Nawrockim, Nawrocie i nawrocie [w:] W świecie humanistycznych wartości, red. S. Frycie, Piotrków Trybunalski 2006, s. 11-33
  29. Das polnische Personennamensystem (wraz z A. Cieślikową i K. Rymutem), [w:] Europaeische Personennamensysteme, Hamburg 2007, baar Verlag, 587-596
  30. (wspólnie z Urszulą Bijak) Imiona w nazwach jezior i stawów w Polsce [w:] Jezikoslovni zapiski 13 (1-2). Merkujev Zbornik Ljublana 2007, 59-68
  31. Ortsnamenkonflikte in multiethnischen Gebieten Polens [w:] Regensburger Studien zur Namenforschung (w druku)
  32. The old and the new in onomastic studies (wspólnie z A. Cieslikową), Onoma (w druku)
  33. Familiennamen polnischer Herkunft in Deutschland (am Beispiel des Ruhrgebiets), Księga pamiątkowa prof. Udolpha (w druku)
  34. Imiona nosicieli nazwisk polskiego pochodzenia w Herne (Zagłębie Ruhry), Księga pamiątkowa prof. Brezy (w druku).
  35. Vornamen von polnischen Immigranten im Ruhrgebiet, XXIII ICOS, Kanada (w druku)
  36. Funkcje nazw własnych w poezji Zbigniewa Herberta (na przykładzie tomiku „Pan Cogito“), [w:] XVI Ogólnopolska Konferencja Onomastyczna, Wrocław (w druku).

Recenzje:

  1. Wostoczno-slawjanskaja onomastika Onomastica XXVI, 1981, 270-277.
  2. M. Brzezinowa, Języki mniejszości narodowych w tekstach literackich i folklorystycznych. I. Południowo-kresowa polszczyzna Żydów, Język Polski LXI, 1-2, 92-95.
  3. I. Nowakowska-Kempna, Transpozycje nazw własnych z języka polskiego na języki południowo-słowiańskie (na przykładach wzajemnych tłumaczeń literatury polskiej i literatur słowiańskich), Onomastica XXVII, 1982, 308-314.
  4. A. Superanskaja, Czto takoje toponimika, Onomastica XXXII, 1988, 201-205.
  5. E. Eggers, Die Phonologie der deutschen Lehnwörter im altpolnischen bis 1500, Polonica XIV, 1989, 215-220.
  6. Etymołohycnyj słovnyk litopysnych nazv pivdennoji Rusi, Onomastica XXXIII, 1989, 274-278.
  7. E. Rzetelska-Feleszko, J. Duma, Dawne słowiańskie nazwy miejscowe Pomorza Szczecińskiego, Onomastica XXXVIII, 1993, s. 273-275.
  8. S. Körner, Ortsnamenbuch der Niederlausitz, Onomastica XXXIX, 1994, 237-242.
  9. C. Willich, Ortsnamenbuch der Lebus Land, Onomastica XL, 1995, 227-230.
  10. Burg-Burgstadt-Stadt, Onomastica XL, 1995, 224-227.
  11. T. Pluskota, Nazwy miejscowe ziem ruskich Rzeczypospolitej. Toponimia Ukrainy i pogranicza polsko-ukraińskiego, Onomastica XLIII, 1998, 351-355.
  12. E. Foster, Die Ortsnamen des Landes Rupin, Onomastica XLIII, 1988, 367-371.
  13. Historisches Ortsnamenbuch von Saxen, Onomastica XLVI, 2001, 363-365.
  14. G. Holzer, Die Slawen im Erlaftal. Eine Namenlandschaft in Niederoesterreich, Wien 2001, ss. 155, Rocznik Slawistyczny t. LIII, 2003, 156-161.
  15. S. Frycie, M. Jurkowski, K. Sicińska, Kultura języka, Nowa Szkoła LXVI nr 8(636), s. 55-56.
  16. Albrecht Greule, Etymologische Studien zu geographischen Namen in Europa. Ausgewälte Beiträge 1998-2000, hrsg. von W. Janka und M. Prinz, Regensburger Studien zur Namenforschung 2, Regensburg 2007, ss. 264. Onomastica 51, 2006, 301-304
  17. Namenkundliche Informationen. Beiheft 23. Festschrift zu Ehren von Prof. Dr. Ernst Eichler, hrsg. von K. Hengst und D. Krüger, Leipzig 2005, ss. 113., Onomastica 51, 2006, 298-301
  18. Große Flüsse auf dem Gebiet der Bundesrepublik Deutschland. Supplementband zur Rheie Hydronymia Germaniae, hrsg. von Wolfgang P. Schmid, bearbeitetet von Ulf Borchers, Stuttgart 2006, ss. 89 + 1 mapa., Onomastica 51, 2006, 309-312
  19. Maria Biolik, Gewässernamen im Flussgebiet der Narew von der Quelle bis zur Einmündung der Biebrza (Teil II: Die stehenden Gewässer) [Nazwy wodne dorzecza Narwi od źródeł do ujścia Biebrzy (Część II: Nazwy wód stojących)], Hydronymia Europaea 20, hrsg. von Wolfgang P. Schmid, Stuttgart 2005, ss. 222., OSG XXVI (w druku)
  20. T. Wicherkiewicz, The making of a language. The case of the Idiom of Wilamowice, Southern Poland, Mouton De Gruyter, Berlin-New York 2003, ss. 539. (w druku)

Sprawozdania:

  1. XIII Międzynarodowy Kongres Onomastyczny, Kraków 1978, Poradnik Językowy 1979, 2, 92-95.
  2. Formacje hybrydalne w językach słowiańskich, sprawozdanie z konferencji, Lublin 1986, Onomastica XXXII, 1987, 295-298.
  3. XVIII Międzynarodowy Kongres Onomastyczny, Trewir 1993, Onomastica XXXIX, 1994, s. 275-282.
  4. XX Międzynarodowy Kongres Onomastyczny, Santiago de Compostela 1999, Onomastica XLIV, 1999, 199-204.
  5. XXI Międzynarodowy Kongres Onomastyczny, Onomastica XLVII, 2002, 260-66.
  6. Konferencja w Wittenberdze , Onomastica XLVII, 2002, 277-80.
  7. VIII Konferencja ONZ w Berlinie poświęcona standaryzacji nazw geograficznych, Onomastica XLVII, 2002, 273-77.

Inne:

  1. Translations of Lorka's Works into Polish - A Bibliography, /in:/ Garcia Lorca Rewiev, Pittsburgh 1980.
  2. Redakcja książki Język-człowiek-kultura, Piotrków Trybunalski 2000.
  3. Profesor Marian Jurkowski jako onomasta i historyk języka, [w:] Język-człowiek-kultura, Piotrków Trybunalski 2000, s. 305-307.
  4. Redakcja tomu (wspólnie z A. Cieślikową), Toponimia i oronimia, Kraków 2001.
  5. Wywiad w Uni-Zeitung Dortmund 2001.
  6. Redakcja tomu (wspólnie z K. Rymutem, M. Malec i K. Skowronek) Munuscula Linguistica in honorem Alexandrae Cieślikowa oblata, Kraków 2006
  7. Redakcja tomu (wspólnie z A. Cieślikową, M. Malec i K. Skowronek) Nowe nazwy. Nowe stanowiska metodologiczno-badawcze, Kraków 2007.

 

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych

  • członek: Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, ICOS (International Committee of Onomastic Sciences)
  • od 2004 r. sekretarz Komisji Onomastycznej przy Komitecie Językoznawstwa PAN
  • od 2006 r. członek Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych przy MSWiA
  • członek redakcji pisma Onomastica i Onomastica Slavogermanica
  • od 2008 r. członek zarządu International Council of Onomastic Sciences
  • członek Komisji Onomastyki Słowiańskiej przy MK